بلاگ
راهنمای کامل تشخیص سیم و کابل استاندارد و ویژگیهای یک تولیدکننده معتبر
یکی از مطمئنترین روشها برای تشخیص استاندارد بودن سیم و کابل، استفاده از کد دهرقمی تأییدیه استاندارد و ارسال آن به سامانه پیامکی «۱۰۰۰۱۵۱۷» است. با اینحال وجود محصولات تقلبی و سوءاستفاده از این کدها ضرورت شناخت ویژگیهای فنی هادی مس، عایق، روکش و نشانهگذاری استاندارد را دوچندان میکند. در این گزارش، تمامی روشهای تشخیص سیم و کابل استاندارد و مهمترین معیارهای انتخاب یک تولیدکننده معتبر تشریح شده است.
از جمله راههایی که میتوان از استاندارد بودن سیم و کابل اطمینان حاصل کرد، بررسی کد دهرقمی اختصاصیافته به شرکت تولیدکننده است. تمامی محصولات استاندارد باید دارای این کد باشند. برای تشخیص معتبر بودن کد، نام شرکت تولیدکننده و تاریخ اعتبار، کافی است این کد را به سامانه پیامکی سازمان ملی استاندارد ایران به شماره ۱۰۰۰۱۵۱۷ ارسال کنید. نتیجه پیامک شامل موارد زیر است:
• نام فرآورده
• تاریخ اعتبار
• نام واحد تولیدی
• استان
• شهرستان
• نوع استاندارد
• وضعیت پروانه
این روش یکی از ابزارهایی است که اداره استاندارد برای تشخیص محصول استاندارد از غیراستاندارد در اختیار خریداران قرار داده است. با این حال، برخی شرکتهای زیرزمینی با کپیکردن این کد و چاپ نام برندهای معتبر، محصولاتی بیکیفیت تولید میکنند.
ویژگیهای سیم و کابل مسی استاندارد
۱. ویژگیهای هادی مس
هادی مسی باید شرایط زیر را داشته باشد:
الف ـ تولیدشده از مس خالص نرمشده (آنیلشده) و انعطافپذیر باشد.
روش تشخیص: با خم و راست کردن، نباید بشکند و باید انعطاف کافی داشته باشد.
ب ـ سطح کاملاً شفاف و براق داشته باشد.
روش تشخیص: سطح مس نباید کدر یا مات باشد.
پ ـ فاقد اکسیدشدگی باشد.
روش تشخیص: رنگ سیاه یا تیره نشانه اکسیدشدن است.
ت ـ میزان مس مطابق جداول استاندارد باشد.
کمبود مس باعث افزایش مقاومت الکتریکی میشود و مصرف بیش از حد نیز موجب افزایش بیدلیل قیمت تمامشده است.
روشهای تشخیص مقدار مس:
۱. شمارش تعداد رشتهها و اندازهگیری قطر آنها در کابلهای افشان
۲. اندازهگیری قطر با کولیس یا ورنیه در کابلهای مفتولی
۳. وزنکردن هادی و تطبیق با جدول استاندارد
۴. اندازهگیری مقاومت الکتریکی (دقیقترین روش)
ث ـ استفاده از مس با خلوص ۹۹ درصد
ج ـ عدم استفاده از آلیاژهای CCA یا CCS بهجای مس خالص (CCC)
• CCA = آلومینیوم مغز، با روکش مس
• CCS = فولاد مغز، با روکش مس
• CCC = تماممسی
تشخیص CCC از CCA و CCS
اگر رشته فلزی حرارت داده شود:
• سیم تماممسی (CCC): گداخته میشود.
• سیم CCA یا CCS: به پودر سیاه تبدیل میشود.
همچنین حلقه کابل CCA بهمراتب سبکتر از کابل تماممسی است.
۲. ویژگیهای عایق و روکش کابل
الف ـ سطح بیرونی باید صاف و بدون فرورفتگی و برجستگی باشد.
موجداربودن در کابلهای غیرقابلانعطاف ایرادی ندارد.
ب ـ رنگ عایق باید یکپارچه و قابل تشخیص باشد.
رنگبندیهای ترجیحی:
• کابل دو رشته: معمولاً مشکی و آبی
• سه رشته: سبز/زرد، آبی، قهوهای
• چهار رشته: سبز/زرد، طوسی، مشکی، قهوهای
• پنج رشته: سبز/زرد، آبی، مشکی، قهوهای، طوسی
پ ـ سنتر بودن هادیها
تنها موردی که با چشم قابل تشخیص است:
• در سیم: هادی باید دقیقاً وسط عایق باشد.
• در کابل: ضخامت غلاف باید در اطراف سیمها یکنواخت باشد.
ت ـ قطر عایق و روکش
بزرگبودن قطر بهتنهایی دلیل مرغوبیت نیست. برخی تولیدکنندگان برای جبران کمبود مس، قطر روکش را افزایش میدهند که خطرناک است.
ث ـ جداسازی آسان عایق و روکش
عایق باید بهراحتی از مس جدا شود.
در کابلها نیز وجود پودر تالک بین رشتهها لازم است.
ج ـ کنترل طول واقعی کابل
کاهش طول واقعی نسبت به طول درجشده ممکن است، اما معمولاً توسط فروشنده و خریدار قابل اندازهگیری است.
۳. نشانهگذاری (Marking)
سیم و کابل باید دارای نام سازنده، نخ مشخصه یا علامت تجاری باشد.
پیوستگی نشانهها
بیشترین فاصله استاندارد:
• روکش کابل: ۵۵۰ میلیمتر
• عایق سیم: ۲۷۵ میلیمتر
دوام نشانهها
باید در برابر ده بار ساییدن با پارچه خشک یا خیس مقاوم باشد.
اهمیت خرید سیم و کابل استاندارد
برخی محصولات غیراستاندارد با قیمت پایین عرضه میشوند و خریداران را وسوسه میکنند.
اما:
هشدار مهم
خرید سیم و کابل غیراستاندارد میتواند موجب:
• آتشسوزی
• آسیب به تجهیزات
• خسارت مالی گسترده
• خطرات جانی
سرمایهگذاری در خرید کابل استاندارد، از خسارات چندبرابری جلوگیری میکند.
مشخصات یک شرکت سیم و کابل باکیفیت
۱. توانمندیهای شرکت سازنده
یک تولیدکننده معتبر باید:
• تنوع کامل محصولات داشته باشد
• توان تولید سفارشات بزرگ و کوچک را داشته باشد
• دارای پشتیبانی و خدمات مهندسی پس از فروش باشد
2. قیمت
قیمت باید متناسب با کیفیت و برند باشد.
“هر گرانی بیعلت نیست” اما باید آگاهانه انتخاب کرد.
3. کیفیت
کیفیت پایین کابل، خسارت و خطر ایجاد میکند.
اطلاعات درجشده روی کابل شامل استانداردهای ساخت است و باید به دقت بررسی شود.